dè đâu
Định nghĩa
- Trạng từ:
- Không ngờ, trái với dự đoán: Dùng để diễn tả một sự việc xảy ra ngoài dự tính, hoàn toàn bất ngờ, không ai nghĩ tới trước đó.
- Ai ngờ, ai dè: Thể hiện sự ngạc nhiên, bất ngờ trước một kết quả hoặc tình huống không được tiên liệu.
Ví dụ sử dụng
- Trạng từ:
- Anh ấy nói sẽ không đến, dè đâu lại có mặt đúng giờ. (Anh ấy nói sẽ không đến, không ngờ lại có mặt đúng giờ.)
- Tưởng trời nắng đẹp, dè đâu một lúc sau mưa như trút nước. (Tưởng trời nắng đẹp, ai ngờ một lúc sau mưa như trút nước.)
- Cứ ngỡ công việc đã xong, dè đâu còn phát sinh thêm lỗi. (Cứ ngỡ công việc đã xong, trái với dự đoán lại còn phát sinh thêm lỗi.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Dè đâu đâu": Cách nói nhấn mạnh hơn, diễn tả mức độ bất ngờ rất lớn, hoàn toàn nằm ngoài mọi suy tính.
- Tôi tưởng anh ta đã đi xa, dè đâu đâu vẫn còn lảng vảng trong làng.
- Dùng ở đầu câu để báo hiệu một sự thật trái ngược với điều vừa được đề cập hoặc với suy nghĩ thông thường.
- Ai cũng nghĩ đội đó sẽ thua. Dè đâu, họ lại giành chiến thắng chung cuộc.
Biến thể và từ gần giống
- Ai dè: Có nghĩa và cách dùng tương tự "dè đâu", thường dùng trong văn nói.
- Ai dè hôm nay cô ấy lại đến sớm thế.
- Không ngờ: Cụm từ đồng nghĩa, diễn đạt trực tiếp hơn.
- Không ngờ kết quả lại tốt như vậy.
- Hóa ra: Dùng để chỉ kết quả cuối cùng khác với những gì đã nghĩ ban đầu, thường mang sắc thái ngạc nhiên nhẹ nhàng hoặc nhận ra sự thật.
- Tôi tìm mãi, hóa ra chìa khóa nằm trong túi.
Từ đồng nghĩa
- Bất ngờ: Xảy ra một cách đột ngột, ngoài ý muốn.
- Ngoài dự kiến: Không nằm trong kế hoạch hoặc tính toán trước.
- Trái với mong đợi: Khác với điều đã hy vọng hoặc dự đoán.
Các cụm từ liên quan
- Dè chừng: (Động từ) Thận trọng, cảnh giác, đề phòng trước.
- Phải dè chừng với những lời hứa hẹn đó.
- Dè sẻn: (Tính từ) Tiết kiệm, chi tiêu thận trọng.
- Bà ấy sống rất dè sẻn.
Thành ngữ liên quan
- "Dè đâu chẳng dè": Cấu trúc nhấn mạnh sự bất ngờ, ý nói hoàn toàn không thể lường trước được.
- Cứ tưởng việc nhỏ, dè đâu chẳng dè lại gây ra hậu quả lớn.
- "Ai dè cho được": Thể hiện rằng không ai có thể đoán trước được số phận hay tương lai.
- Cuộc đời lắm lúc thăng trầm, ai dè cho được.